Przejmujący tekst średniowiecznej sekwencji Stabat Mater Dolorosa od stuleci stanowi niewyczerpane źródło inspiracji dla przedstawicieli różnych dziedzin sztuki: malarzy, rzeźbiarzy, poetów, ale przede wszystkim kompozytorów. Dramatyczny opis cierpiącej Matki Bożej, patrzącej na męczeńską śmierć jedynego syna, jest stale obecny w dziełach takich twórców, jak Gioacchino Rossini i Giuseppe Verdi, zaś w XX wieku choćby Karol Szymanowski, Arvo Pärt czy Krzysztof Penderecki.
Jednym z najznakomitszych dzieł barokowych podejmujących ów temat jest Stabat Mater Antonia Vivaldiego. Kompozytor wykorzystał zaledwie połowę liturgicznego tekstu, skupiając się na wiernym odzwierciedleniu obrazu łkającej Marii. Umiejętne zastosowanie figur retoryczno-muzycznych, a także środków harmonicznych pozwoliło mu stworzyć niezwykle wymowną, do głębi poruszającą kompozycję.
W Stabat Mater objawił się również w sposób szczególny geniusz przedwcześnie zmarłego Giovanniego Battisty Pergolesiego. Targany chorobą, przeczuwający swą rychłą śmierć zaledwie 25-letni kompozytor stworzył arcydzieło, które zadziwia sugestywnością muzycznej treści i klarownością konstrukcji. Mimo niewielkiej obsady (sopran, alt, dwoje skrzypiec i basso continuo) utwór skrzy się od urzekających melodii, przejmujących arii i efektownych przebiegów instrumentalnych. Właśnie ta szczególna siła ekspresji zapewniła Pergolesiemu wiodące miejsce wśród licznych twórców mierzących się z opowieścią o Matce Boskiej bolejącej pod krzyżem na przestrzeni ostatnich trzystu lat.
Marta Dziewanowska-Pachowska
PROGRAM
Antonio Vivaldi – Stabat Mater
Stabat Mater dolorosa
Cujus animam gementem
O quam tristis
Quis est homo
Quis non posset
Pro peccatis suae gentis
Eja mater, fons amoris
Fac ut ardeat
Amen
Giovanni Battista Pergolesi – Stabat Mater
Stabat Mater dolorosa
Cujus animam gementem
O quam tristis et afflicta
Quae moerebat et dolebat
Quis est homo qui non fleret
Vidit suum dulcem natum
Eja Mater, fons amoris
Fac ut ardeat cor meum
Sancta Mater, istud agas
Fac ut portem Christi mortem
Inflammatus et accensus
Quanto corpus morietur
WYKONAWCY
MARTA BOBERSKA SOPRAN
ANETA ŁUKASZEWICZ MEZZOSOPRAN
ZESPÓŁ INSTRUMENTÓW DAWNYCH POLSKIEJ OPERY KRÓLEWSKIEJ CAPELLA REGIA POLONA
MARTA KORBEL SKRZYPCE, PROWADZENIE
Czas trwania koncertu: ok. 1h
Miejsca na widowni są nienumerowane.
