Kodeks Etyki

KODEKS ETYKI

PRACOWNIKÓW POLSKIEJ OPERY KRÓLEWSKIEJ

I. Zasady ogólne

§ 1

  1. Opera jest wspólnym dobrem całej społeczności Opery. To miejsce, w którym proces twórczy opiera się na najlepszych elementach tradycji oraz innowacyjnym podejściu. Jest przestrzenią wolności artystycznej oraz swobody ekspresji.
  2. Kodeks etyki pracowników Polskiej Opery Królewskiej zwany dalej „Kodeksem etyki”, określa standardy postępowania pracowników Polskiej Opery Królewskiej zwanej dalej „Operą”. Ich przestrzeganie jest gwarancją kompetencji, odpowiedzialności, wysokich walorów moralnych pracowników Opery, związanych z wykonywaniem przez nich swoich codziennych obowiązków służbowych.
  3. Kodeks etyki określa podstawowe wartości, wolności i prawa, na których opierają się ład społeczny i relacje międzyludzkie w Operze.
  4. Kodeks etyki urzeczywistnia ideę Opery uczciwego, otwartego i przyjaznego stosunku do społeczności Opery.

§ 2

  1. Celem Kodeksu etyki jest zagwarantowanie takich warunków procesu twórczego i pracy, w których wolność artystyczna, kreatywność w tworzeniu oraz swoboda ekspresji praktykowane są w sposób odpowiedzialny, etyczny oraz zapewniający poszanowanie podstawowych praw (w tym godności) i wolności wszystkich osób zatrudnionych w Operze.
  2. Dodatkowym celem Kodeksu etyki jest zapewnienie funkcjonowania adekwatnej, skutecznej i efektywnej kontroli zarządczej.
  3. Celem Kodeksu etyki nie jest ograniczenie czyjejkolwiek wolności artystycznej, kreatywności w tworzeniu ani swobody ekspresji.

§ 3

Kodeks etyki przeciwdziała:

  1. korupcji rozumianej jako nadużycie stanowiska publicznego dla uzyskania prywatnych korzyści. Korupcja obejmuje płatne faworyzowanie, nepotyzm, nadużycie kompetencji wynikających z pełnionej funkcji w celu uzyskania korzyści;
  2. przekupstwu rozumianemu jako wręczanie, branie lub żądanie korzyści majątkowej, lub osobistej;
  3. kradzieży majątku publicznego lub środków publicznych;
  4. przestępstwom księgowym oraz obrotowi środkami finansowymi, pochodzącymi z działań korupcyjnych;
  5. nadużyciom w obszarze współpracy i komunikacji wewnątrz i na zewnątrz Opery;
  6. poczuciu wykluczenia i/lub wykorzystania zawodowego, twórczego, intelektualnego lub emocjonalnego.

II. Podstawowe wartości i prawa

§ 4

Właściwą postawę pracowników wyznaczają zasady, takie jak:

  1. Szacunek
  2. Praworządność
  3. Zakaz dyskryminacji
  4. Zakaz nadużywania uprawnień
  5. Bezstronność i niezależność
  6. Obiektywizm
  7. Uczciwość
  8. Uprzejmość
  9. Jawność
  10. Współodpowiedzialność za działania
  11. Ochrona osoby i jej danych osobowych
  12. Poszanowanie osoby w procesie twórczym.

§ 5

Zasada szacunku

  1. Opera tworzy środowisko, w którym pracownicy traktują się z wzajemnym szacunkiem oraz mogą czuć wsparcie i gotowość do przeciwstawienia się niedopuszczalnym zachowaniom.
  2. Bez względu na szczególny charakter instytucji i stosowane w nim metody pracy, każdy pracownik ma bezwzględne prawo do bycia traktowanym z szacunkiem oraz do poszanowania swojej godności, wolności sumienia, nietykalności cielesnej, intymności, prywatności i poczucia bezpieczeństwa.
  3. Pracownicy we wzajemnych kontaktach powinni kierować się zasadami kultury, szacunku, uprzejmości, odpowiedzialności, uczciwości i bezstronności.
  4. Pracownicy zobowiązani są udzielać wyczerpujących, rzeczowych i konkretnych informacji lub w sytuacji niewiedzy odesłać do osoby odpowiedniej.
  5. Niedopuszczalne są zachowania o charakterze ośmieszającym, poniżającym, upokarzającym, deprecjonującym lub podważającym godność pracownika albo lekceważącym jego pracę lub propozycje zawodowe i twórcze.
  6. O ile emocje i cała skala ich ekspresji, jak również sceniczne zachowania nacechowane wulgarnością lub agresją mogą być elementami spektaklu operowego, o tyle są one niedopuszczalne w relacjach międzyludzkich, choćby dotyczyły procesu twórczego. Dotyczy to w równym stopniu zachowań o charakterze werbalnym, jak i pozawerbalnym.
  7. Należy unikać angażowania innych osób zatrudnionych w Operze w swoje własne, intymne, osobiste relacje i przeżycia, pozostające bez związku z procesem pracy, a także dbać o to, aby utrzymać odpowiednią równowagę między postawą formalną i nieformalną w relacjach z innymi osobami zatrudnionymi.

§ 6

Zasada praworządności

  1. W Operze stosuje się procedury wynikające z przepisów powszechnie obowiązujących oraz regulacji wewnętrznych Opery.
  2. Pracownik powinien zwracać uwagę na to, aby decyzje dotyczące praw lub interesów podmiotów miały podstawę prawną, a ich treść była zgodna z obowiązującymi przepisami prawnymi.
  3. Informacje uzyskane w wyniku prowadzonych czynności należy wykorzystywać wyłącznie do celów służbowych.
  4. Pracownicy powinni być profesjonalni, rzetelni i uczciwi we wszelkich kontaktach, jakie podejmują i prowadzą w imieniu Opery i na terenie Opery.
  5. Zarówno pracodawca, jak i pracownicy powinni ustanawiać profesjonalne granice i być w pełni świadomi, że ich naruszenie lub podejrzenie ich naruszenia będzie mieć negatywny wpływ na innych pracowników i może podważyć zaufanie opinii publicznej do społeczności Opery.
  6. Pracownicy powinni unikać sytuacji, zarówno w ramach wykonywania obowiązków w Operze, jak i poza nią, które mogłyby skutkować naruszeniem prawa.

§ 7

Zasada niedyskryminowania

  1. W Operze nie akceptuje się przypadków nieusprawiedliwionego, nierównego traktowania pojedynczych osób, ze względu na ich narodowość, płeć, rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię lub wyznanie, przekonania polityczne lub inne przekonania, przynależność do mniejszości narodowych, grup społecznych, posiadaną własność, urodzenie, niepełnosprawność, status ekonomiczny, wiek, tożsamość płciową lub orientację seksualną.
  2. Każdy pracownik ma prawo do swobodnej ekspresji własnej osobowości, przejawiającej się m.in. w wyglądzie, ubiorze czy zachowaniu. W sytuacjach, które nie wiążą się bezpośrednio z procesem twórczym lub pracą nad rolą, przejawy owej ekspresji nie mogą być w żaden sposób ograniczane, o ile nie naruszają one zapisów Kodeksu etyki i powszechnie przyjętych zasad współżycia społecznego. Niedopuszczalne są zachowania mające znamiona niedostrzegania, marginalizowania i wykluczania osoby lub grupy osób poprzez ich ignorowanie, np. odbieranie znaczenia osobie lub temu, co mówi, poprzez przerywanie, niezwracanie uwagi lub rozpraszanie uwagi innych, podczas gdy ta osoba się wypowiada.

§ 8

Zasada nienadużywania uprawnień

  1. Z posiadanych uprawnień pracownik może korzystać wyłącznie do osiągnięcia celów, dla których uprawnienia te zostały jej powierzone.
  2. Pracownik nie powinien korzystać z uprawnień do osiągnięcia celów własnych, dla których brak jest podstawy prawnej lub które nie mogą być uzasadnione interesem publicznym.
  3. Pracownik powinien być świadomy, że nie wolno krzywdzić innych pracowników ani użyć wobec nich przemocy fizycznej lub psychicznej, w Operze i poza nią.
  4. Zakazane są zachowania polegające na nękaniu lub zastraszaniu pracownika będącego na stanowisku podległym, które wywołują lub obiektywnie mogą wywołać zaniżoną samoocenę i które powodują, lub mają na celu poniżenie, lub ośmieszenie osoby, izolowanie, lub eliminowanie jej z zespołu.
  5. Osoby odpowiedzialne za rekrutację są zobligowane do kierowania się rozsądkiem i najlepszymi praktykami podczas zatrudniania nowych osób do pracy.
  6. W relacjach pomiędzy pracownikami nie wolno wykorzystywać ani sugerować lub obiecywać wykorzystania swojej uprzywilejowanej pozycji w Operze, środowisku operowym lub innym, w celu uzyskania wpływu na działania lub postawę pracownika Opery.

§ 9

Zasada bezstronności i niezależności

  1. Pracownik działa bezstronnie i powstrzymuje się od wszelkich arbitralnych działań, które mogą mieć negatywny wpływ na sytuację pojedynczych osób oraz od wszelkich form faworyzowania.
  2. Na postępowanie pracownika nie może mieć wpływu interes osobisty lub rodzinny ani też presja polityczna. Pracownik nie może uczestniczyć w podejmowaniu decyzji, w której on lub bliski członek jego rodziny miałby jakąkolwiek korzyść osobistą.
  3. Zasady wyłączania się pracownika z postępowań, w których zachodzi konflikt interesów, określają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
  4. Jakiekolwiek osobiste lub rodzinne relacje pomiędzy pracownikami w Operze nie mogą mieć żadnego wpływu na sytuację takich osób, wydawane w stosunku do nich decyzje oraz na ocenę ich pracy i postaw.
  5. Niedopuszczalne są jakiekolwiek przejawy nierównego traktowania pracowników w Operze z powodu pozostawania lub nie w takich relacjach. Jakakolwiek taka osobista relacja pomiędzy pracownikami, jak również zamiar jej nawiązania lub zakończenia, nie mogą w żadnym przypadku prowadzić do niepożądanego naruszania prywatności czy intymności którejkolwiek ze stron.

§ 10

Zasada obiektywizmu

  1. W toku rozpatrywania spraw i podejmowania decyzji pracownik uwzględnia wszystkie istotne czynniki i przypisuje każdemu z nich należne mu znaczenie. Nie uwzględnia okoliczności niezwiązanych z daną sprawą.
  2. Pracownik wykonuje zadania sumiennie i sprawnie, wykorzystując w pełni posiadaną wiedzę i doświadczenie.
  3. W rozpatrywaniu spraw pracownik nie kieruje się emocjami, jest gotowy do przyjęcia krytyki i uznania swoich błędów.

§11

Zasada uczciwości

  1. Pracownik podczas wykonywania swoich obowiązków jest bezstronny, dążąc do osiągnięcia najlepszych rezultatów swojej pracy.
  2. Pracownik nie przyjmuje ani nie oferuje żadnych korzyści materialnych, ani osobistych od/dla osób zaangażowanych w prowadzenie działań zawodowych.

§ 12

Zasada uprzejmości

  1. Pracownik w kontaktach z widzami, instytucjami oraz współpracownikami zachowuje się właściwie i uprzejmie.
  2. Pracownik stara się być możliwie jak najbardziej pomocny i udziela odpowiedzi na skierowane do niego pytania możliwie jak najbardziej wyczerpująco i dokładnie.
  3. Pracownik powinien przestrzegać w stosunku do innych osób zatrudnionych zasad uprzejmości, lojalności i koleżeństwa. We wzajemnych kontaktach powinien okazywać szacunek, służyć radą, udzielać pomocy oraz dzielić się doświadczeniem i wiedzą.
  4. Jeżeli sprawa nie wchodzi w zakres wiedzy i odpowiedzialności/kompetencji danego pracownika, powinien on zwrócić się do właściwej osoby.
  5. Pracownik powinien godnie zachowywać się w miejscu pracy i poza nim, a swoją postawą nie powodować obniżenia autorytetu i wiarygodności własnej oraz wizerunku Opery.
  6. W przypadku popełnienia błędu naruszającego prawa lub interes pojedynczej osoby, pracownik stara się zminimalizować szkody w jak najwłaściwszy sposób.

§ 13

Zasada jawności

Pracownik, zwłaszcza gospodarujący środkami publicznymi, wykonuje czynności w sposób jawny oraz zgodny z przyjętymi standardami, a uzyskane informacje o charakterze publicznym udostępnia w pełnym zakresie, z wyłączeniem informacji chronionych przepisami prawa.

§ 14

Zasada współodpowiedzialności za działania

  1. Pracownik powinien starannie przygotowywać się do powierzonych mu zadań w ramach swoich obowiązków (opisu stanowiska) określonego Regulaminem pracy, Regulaminem organizacyjnym, Statutem Opery.
  2. Pracownik jest zobowiązany do rzetelnej i sumiennej pracy nad nieustannym podnoszeniem swoich kwalifikacji oraz do podejmowania działań mających służyć właściwej realizacji celów.
  3. Dyrekcja Opery i/lub osoby upoważnione powinny umożliwić pracownikowi podnoszenie kwalifikacji i rozwój zawodowy.
  4. Pracownik bierze czynny udział we współtworzeniu kontroli zarządczej, przekazując swoim przełożonym uwagi i propozycje dotyczące jej funkcjonowania.
  5. Zakazana jest praca pod wpływem alkoholu i/lub innych środków odurzających.

§ 15

Ochrona osoby i jej danych osobowych

  1. Pracownik zobowiązany jest do przestrzegania przepisów dotyczących ochrony danych osobowych, w szczególności RODO oraz właściwych przepisów krajowych i regulacji wewnętrznych Opery.
  2. Pracownik nie może przetwarzać danych osobowych bezprawnie oraz przekazywać danych osobom nieuprawnionym.
  3. Niedopuszczalne są wszelkie zachowania mogące stanowić molestowanie, molestowanie seksualne, dyskryminację, mowę nienawiści, naruszenie granic osobistych, przemoc psychiczną, zastraszanie, poniżanie, upokarzanie lub inne niepożądane zachowania naruszające godność, bezpieczeństwo, dobrostan lub poczucie bezpieczeństwa osób zaangażowanych w proces twórczy lub wykonujących pracę w Operze, niezależnie od charakteru ich zaangażowania.
  4. Niedopuszczalne jest wykorzystywanie, także pod pretekstem osiągnięcia zamierzonego efektu artystycznego, technik manipulacji, zastraszania, nadużywania zależności służbowej lub zawodowej, technik dominacji albo innych działań naruszających granice osobiste, godność lub bezpieczeństwo osób zaangażowanych w proces twórczy lub pracę w Operze.
  5. Niedopuszczalne jest tworzenie lub tolerowanie środowiska pracy albo procesu twórczego o charakterze zastraszającym, wrogim, poniżającym, upokarzającym, wykluczającym lub naruszającym godność jakiejkolwiek osoby

§ 16

Poszanowanie osoby w procesie twórczym

  1. Opera jest instytucją o szczególnym charakterze. Akceptowane jest w niej twórcze i innowacyjne podejście do procesu powstawania i realizacji wydarzenia.
  2. Stosowane narzędzia twórcze mogą niejednokrotnie wiązać się z różnymi formami kontaktu fizycznego. Kontakt fizyczny w procesie twórczym może mieć miejsce wyłącznie w zakresie niezbędnym dla realizacji zadania artystycznego, przy poszanowaniu granic osobistych, świadomej zgody oraz bezpieczeństwa osób zaangażowanych.
  3. Pracownik nie może być w żaden sposób zmuszony do udziału w aktywnościach, które naruszałyby jego dobra osobiste, w tym godność, wolność, prywatność, dobre imię i intymność.
  4. Niedopuszczalne jest stosowanie pozostałych, niewymienionych wcześniej w Kodeksie etyki, technik dominacji wobec jakichkolwiek osób zatrudnionych w Operze w celu osiągnięcia zamierzonego efektu artystycznego.

III. Przepisy końcowe

§ 17

  1. Pracownik zobowiązany jest przestrzegać przepisów Kodeksu etyki i kierować się jego zasadami.
  2. Naruszenie zasad określonych w niniejszym Kodeksie etyki może stanowić naruszenie obowiązków pracowniczych w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy i skutkować konsekwencjami przewidzianymi przepisami prawa pracy, stosownie do charakteru, stopnia i okoliczności naruszenia, w szczególności odpowiedzialnością porządkową lub rozwiązaniem stosunku pracy. W przypadkach szczególnie poważnych naruszeń zachowanie pracownika może zostać uznane za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.
  3. W przypadku gdy zachowanie stanowiące naruszenie Kodeksu etyki wyczerpuje znamiona czynu zabronionego lub narusza przepisy powszechnie obowiązującego prawa, pracownik może ponosić również odpowiedzialność na zasadach określonych w tych przepisach.
  4. Pracownicy powinni upowszechniać znajomość Kodeksu etyki wśród innych osób zatrudnionych i współpracowników Opery.
  5. Pracownicy, niezależnie od postanowień niniejszego Kodeksu etyki, zobowiązani są stosować się do obowiązków określonych w pozostałych przepisach obowiązujących w Operze w szczególności w Statucie, Regulaminie pracy oraz procedurach wewnętrznych.
  6. Nic nie uzasadnia podejmowania wobec pracowników działań, które są zakazane w niniejszym Kodeksie etyki. W szczególności tego typu działań nie uzasadnia stosowana metoda pracy twórczej.

§ 18

  1. W trosce o dobro całej społeczności Opery każdy pracownik powinien reagować na działania, które są zakazane zgodnie z niniejszym Kodeksem etyki Opery bez względu na to, czy jest on ofiarą takich działań, świadkiem, czy jedynie ma o nich wiedzę. Taka osoba powinna zgłosić sprawę do:

a) inspektora/inspicjenta/kierownika/osoby zaufania/sygnalisty;

b) i/lub do dyrekcji Opery.

  1. Zgłoszenie naruszenia nie może nieść negatywnych konsekwencji wobec osoby dotkniętej naruszeniem oraz zgłaszającej.
  2. Niedopuszczalne jest zgłaszanie – świadome i celowe – niewłaściwych zachowań, które nie miały miejsca.