„Już kilka lat temu skomponowałem trzy Leçons de ténèbre na Wielki Piątek, na prośbę zgromadzenia sióstr z L[ongchamp], gdzie były śpiewane z powodzeniem. Zmobilizowało mnie to w ostatnich miesiącach do skomponowania takowych na Wielką Środę i Czwartek. Teraz publikuję jednakże tylko trzy na pierwszy z tych dni […]”.
Oto fragment przedmowy François Couperina do pierwszego wydania jego Leçons de ténèbre, powstałych między 1713 a 1716 rokiem. Są to perły muzyki barokowej, dzieła sztuki, w których kompozytor zestraja w doskonały sposób pełną wyrazu harmonię i kunsztowną melodykę z ekspresyjnym tekstem Lamentacji Jeremiasza.
Bogactwo symboliki tekstu i niezwykle przejmujące piękno katolickiej liturgii Wielkiego Tygodnia znajdują odzwierciedlenie w genialnej muzyce Couperina. Zastosowana w Leçons de ténèbre typowa dla muzyki francuskiej ornamentyka nadaje dziełu szczególny kolor. Wywodząca się z Włoch swoista swoboda harmoniczna służy natomiast wyrażaniu głębokich treści zapisanych na kartach Starego Testamentu. Religijny wydźwięk kompozycji podkreślają wokalizy inspirowane śpiewem gregoriańskim.
Rozpacz proroka nad upadkiem Jerozolimy – jeden z najbardziej dramatycznych i przejmujących tekstów liturgicznych ubrany został w dźwięki pełne równowagi i spokoju. Ekspresja tkwi bowiem wewnątrz każdej pojedynczej nuty, a harmonijnie skomponowana całość przenosi słuchacza w wymiar transcendentny.
Marta Dziewanowska-Pachowska
PROGRAM
François Couperin
Leçons de Ténèbres
WYKONAWCY
OLGA PASIECZNIK SOPRAN
MARTA BOBERSKA SOPRAN
CAPELLA REGIA POLONA
GRZEGORZ ZIMAK VIOLA DA GAMBA
FILIP ZIELIŃSKI TEORBA
ALEKSANDER MOCEK POZYTYW
KRZYSZTOF GARSTKA KLAWESYN, DYRYGENT
DOROTA LACHOWICZ NARRATOR
