MELODIE NA PSAŁTERZ POLSKI / MIKOŁAJ GOMÓŁKA

14 maja 2021, piątek
Godzina 19:00
Kanał YouTube Polskiej Opery Królewskiej – streaming live z Teatru Królewskiego w Starej Oranżerii w Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie



STREAMING LIVE

Streaming live dostępny na kanale YouTube Polskiej Opery Królewskiej (dostęp tylko na żywo w czasie trwania spektaklu).

 

Melodie na Psałterz polski Mikołaja Gomółki należą do najważniejszych skarbów kultury muzycznej polskiego renesansu. Dzieło przetrwało do naszych czasów dzięki zachowanej do dziś krakowskiej edycji z 1580 roku i stanowi jedną z pierwszych prób umuzycznienia języka polskiego. Wykorzystanie przekładu psalmów autorstwa Jana Kochanowskiego sprawia, że mamy do czynienia z dziełem wyjątkowym zarówno w warstwie tekstowej, jak i muzycznej.

Urodzony w Sandomierzu przyszły kompozytor spędził kilkanaście lat w służbie na dworze króla Zygmunta Augusta. Miał zatem sposobność nie tylko zdobywać doświadczenie jako instrumentalista w najciekawszym ośrodku kultury w Rzeczypospolitej, ale też spotykać najważniejszych ówczesnych polskich kompozytorów. Zbiór 150 czterogłosowych kompozycji powstał jednak już po opuszczeniu dworu. Inicjatorem tego oryginalnego przedsięwzięcia był najprawdopodobniej biskup Piotr Myszkowski, protektor Kochanowskiego, miłośnik mowy ojczystej i muzyki.

Czterogłosowe psalmy Gomółki doskonale spełniają rolę „dzieła uniwersalnego”. Mimo religijnego tekstu nie miały służyć liturgii, a ich przeznaczeniem było raczej domowe, powszechne muzykowanie. Opracowania są więc dość proste, jednak Gomółka nie zrezygnował z zastosowania niekiedy bardzo wyszukanych form ilustracji tekstu za pomocą środków muzycznych. Różnorodne rozwiązania melodyczne, rytmiczne czy harmoniczne, zgodnie z renesansowym zwyczajem, oddają ogólny charakter utworów, ale i znaczenie poszczególnych słów.  Uważne ucho dostrzeże te zabiegi, między innymi dysonansowe brzmienie towarzyszące określeniom związanym ze złem, grzechem i śmiercią, opadającą melodię, która często towarzyszy słowom: „ziemia”, „upadam” czy „głęboki”, a także drobne wartości rytmiczne ilustrujące określenia związane z szybkim ruchem.

Marta Dziewanowska-Pachowska

 

PROGRAM

Psalmy w wersji instrumentalnej:
16 O, który siedzisz na wysokim niebie,
4 Wzywam Cię, Boże

Psalm 6 Czasu gniewu i czasu swej zapalczywości

Psalm 142 Pana wołam, Pana proszę

Psalmy w wersji instrumentalnej:
86 Nakłoń o Panie uszu swoich,
53 Głupi mówi o sercu swoim,
83 Boże, moja nadziejo

Psalm 32 Szczęśliwy, komu grzechy odpuszczono

Psalm 22 Boże, czemuś mię opuścił

Psalmy w wersji instrumentalnej:
11 Panu ja ufam,
20 Wsiadaj z dobrym sercem,
28 Królu niebieski

Psalm 51 Boże w miłosierdziu swoim nieprzebrany

Psalm 130 W troskach głębokich ponurzony

Psalmy w wersji instrumentalnej:
45b Serce mi każe śpiewać,
97 Pan nasz, Bóg nasz panuje, niech się Ziemia raduje

Psalm 140 Broń mię, mój Panie, od ludzi złośliwych

Psalm 103 Błogosław duszo moja, Panu swojemu

 

WYKONAWCY

IWONA LUBOWICZ  SOPRAN
ANETA ŁUKASZEWICZ  MEZZOSOPRAN
MIKOŁAJ ZGÓDKA TENOR
KRZYSZTOF ŁAZICKI BARYTON

CHÓR KAMERALNY PRZY POLSKIEJ OPERZE KRÓLEWSKIEJ

ORKIESTRA POLSKIEJ OPERY KRÓLEWSKIEJ

JACEK URBANIAK OPRACOWANIE MUZYCZNE

RENATA SZCZYPIOR PRZYGOTOWANIE CHÓRU

TADEUSZ KAROLAK DYRYGENT

 

Zapisz się na newsletter

Send me your newsletter (you can unsubscribe at any time).