DIE SCHÖPFUNG / JOSEPH HAYDN

Wiadomo, że zaproszenie do Anglii, które Joseph Haydn otrzymał w 1791 roku, zaowocowało serią wspaniałych symfonii, które dziś określamy mianem „londyńskich”. Nie był to wszak jedyny artystyczny efekt podróży kompozytora na Wyspy Brytyjskie. Najstarszy z klasyków wiedeńskich miał bowiem okazję uczestniczyć tam w uroczystych obchodach ku czci Georga Friedricha Haendla. Monumentalne oratoria barokowego mistrza wykonywane w opactwie Westminister oczarowały go i zainspirowały do napisania własnego dzieła w duchu (lecz nie w stylu) muzyki twórcy Mesjasza. Tak oto zrodziła się idea Die Schöpfung (Stworzenie świata), którego libretto – oparte na motywach biblijnych oraz poemacie Raj utracony Johna Miltona – w wersji niemieckiej przygotował baron Gotfryd van Swieten.

Na wzór Haendlowskich oratoriów kompozycja Haydna składa się z trzech części. Pierwsze dwie opowiadają o dziele stworzenia, natomiast ostatnia obrazuje szczęśliwe życie Adama i Ewy w Raju. Sugestywny i niezwykle plastyczny tekst znajduje doskonałe odzwierciedlenie w muzyce, nad którą kompozytor pracował przez długie osiemnaście miesięcy od 1796 do 1798 roku. Wysiłek się opłacił. Pierwsze publiczne wykonanie, które odbyło się w marcu 1799 roku, okazało się wielkim sukcesem. Zgromadzona w wiedeńskim Burgtheater widownia z zachwytem oklaskiwała kolejne ustępy – od inaugurującego dzieło genialnie zobrazowanego chaosu, z którego w elektryzujący sposób wyłania się światło, przez zachwycające wokalne i instrumentalne przedstawienia zjawisk atmosferycznych i odgłosów przyrody, aż po finałową podwójną fugę. Bezpośredniość wypowiedzi, znakomita konstrukcja oraz godne podziwu partie wokalne i orkiestrowe inspirują artystów i magnetyzują słuchaczy do dziś, czego dowodem jest szereg zrealizowanych nagrań oraz niegasnące zainteresowanie koncertowymi wykonaniami tego niezwykłego dzieła.

Marta Dziewanowska-Pachowska

PROGRAM

Joseph Haydn (1732-1809)

Oratorium Die Schöpfung (Stworzenie świata) Hob.XXI:2

Część I – Erster Teil

1. Die Vorstellung des Chaos
2. Im Anfange schuf Gott Himmel und Erde (Recytatyw – Raphael)
   Und der Geist Gottes schwanden (Chór)
   Und Gott sah das Licht (Recytatyw – Uriel)
3. Nun schwanden vor dem heiligen Strahle (Aria – Uriel & Chór)
4. Und Gott machte das Firmament (Recytatyw – Raphael)
5. Mit Staunen sieht das Wunderwerk (Solo – Gabriel & Chór)
6. Und Gott sprach: Es sammle sich das Wasser (Recytatyw – Raphael)
7. Rollend in schäumenden Wellen (Aria)
8. Und Gott sprach: Es bringe die Erde Gras hervor (Recytatyw – Gabriel)
9. Nun beut die Flur das frische Grün (Aria – Gabriel)
10. Und die himmlische Heerschar (Recytatyw – Uriel)
11. Stimmt an die Saiten (Chór)
12. Und Gott sprach: Es sey’n Lichter an der Feste des Himmels (Recytatyw – Uriel)
13. In vollem Glanze steiget jetzt die Sonne (Recytatyw – Uriel)
14. Die Himmel erzählen die Ehre Gottes (Tercet & Chór)

Część II – Zweiter Teil

15. Und Gott sprach: Es bringe das Wasser in der Fülle hervor (Recytatyw – Gabriel)
16. Auf starkem Fittiche schwinget sich der Adler stolz (Aria – Gabriel)
17. Und Gott schuf große Walfische (Recytatyw – Raphael)
18. Und die Engel rührten ihr’ unsterblichen Harfen (Recytatyw – Raphael)
19. In holder Anmut stehn (Tercet & Chór)

— PRZERWA —

20. Und Gott sprach: Es bringe die Erde (Recytatyw – Raphael)
21. Gleich öffnet sich der Erde Schoß (Recytatyw – Raphael)
22. Nun scheint in vollem Glanze (Aria – Raphael)
23. Und Gott schuf den Menschen (Recytatyw – Uriel)
24. Mit Würd’ und Hoheit angetan (Aria – Uriel)
25. Und Gott sah jedes Ding (Recytatyw – Raphael)
26. Vollendet ist das große Werk (Chorus & Tercet)

Część III – Dritter Teil

27. Aus Rosenwolken bricht (Recytatyw – Uriel)
28. Von deiner Güt, o Herr (Duet – Eva, Adam & Chór)
29. Nun ist die erste Pflicht erfüllt (Recytatyw – Adam, Eva)
30. Holde Gattin, dir zur Seite (Duet – Adam, Eva)
31. O glücklich Paar (Recytatyw – Uriel)
32. Singt dem Herren alle Stimmen (Chór)

WYKONAWCY

OLGA PASIECZNIK SOPRAN

SYLWESTER SMULCZYŃSKI TENOR

WOJTEK GIERLACH BAS

ZESPÓŁ WOKALNY POLSKIEJ OPERY KRÓLEWSKIEJ

CHÓR KAMERALNY POLSKIEJ OPERY KRÓLEWSKIEJ

ORKIESTRA POLSKIEJ OPERY KRÓLEWSKIEJ

KAROL KNAPIŃSKI PRZYGOTOWANIE ZESPOŁU WOKALNEGO

RENATA SZCZYPIOR PRZYGOTOWANIE CHÓRU KAMERALNEGO

PRZEMYSŁAW FIUGAJSKI DYRYGENT

Czas trwania: ok. 1 h 50 min.

Mecenas Polskiej Opery Królewskiej
Mecenas Opery w Drodze