AMOR BAROCCO

Wydarzenie ramach III Letniego Festiwalu Barokowego w Szczawnie Zdroju

Barok – epoka, w której sztuka i muzyka aż kipią od bogactwa form, wyrafinowanej symboliki, a nade wszystko umiłowania dramaturgii. Ta ostatnia w sposób szczególny objawia się w muzyce wokalno-instrumentalnej – w doskonałej syntezie słowa i dźwięku obecnej nie tylko w operach, ale też w kantatach, duetach, ariach i pieśniach. „Miłość, podobno, muzyką się żywi” – oto cytat z Szekspira rozpoczynający niezwykle ekspresyjną pieśń Henry’ego Purcella do słów Henry’ego Heveninghama. Nie dziwi zatem fakt, że jednym z ulubionych tematów XVII-wiecznych kompozytorów było właśnie to uczucie i różne jego odcienie.

Koncert otworzy słynne miłosne wyznanie – madrygał Amarilli, mia bella jednego z florenckich nestorów nowego stylu w muzyce, Giulia Cacciniego (1551-1618). Ten uznany śpiewak i pedagog zwracał szczególną uwagę na zrozumiałość i emocjonalny wyraz poetyckiego tekstu. Idee te wdrażał, sięgając po jeszcze bardziej sugestywne środki, Claudio Monvteverdi (1567-1643). Jego Lamento d’Arianna zdaje się mieścić w sobie całą niewysłowioną rozpacz porzuconej przez Tezeusza kochanki. Obaj kompozytorzy wskazali kierunek myślenia o muzyce kolejnym pokoleniom twórców. Znakomitym tego przykładem jest kantata Clori vezzosa e bella Alessandra Scarlattiego (1660-1725), w której zakochany w pięknej nimfie pasterz wyraża swoje oddanie, deklarując radość z powodu cierpienia wywołanego afektem. Przesadne emocje bohatera kompozytor podkreśla za pomocą wyszukanych środków, kojarzących się z najbardziej tragicznymi momentami dzieł dramatycznych. Jednak taneczny charakter gigue’a, w którym utrzymana jest finałowa aria, nie pozostawia wątpliwości, że Scarlatti bawi się konwencją, a egzaltację pasterza traktuje z odpowiednią ironią. Ścisły związek muzyki i tekstu łatwo dostrzec także w kantacie L’Amante povero Antonia Caldary (1670-1736). Już na początku pierwszej arii kompozytor podkreśla sugestywnym melizmatem słowa scherzo (żart) oraz gioco (zabawa), by w dalszej części miłosnego monologu z niemniejszym kunsztem stosować cały wachlarz retorycznych rozwiązań. Koncert zwieńczy muzyka Georga Friedricha Haendla (1685-1759). Rozdzielone pełną blasku uwerturą duety Alma mia! z ostatniej wystawionej za życia kompozytora opery Admeto oraz Tu caro, caro sei z opery Sosarme zachwycają naturalnym wdziękiem zgodnego dialogu.

Marta Dziewanowska-Pachowska

PROGRAM

Giulio Caccini – Amarilli, mia bella

Henry Purcell – If music be the food of love

Claudio Monteverdi – Lamento d’Arianna, SV 22

Alessandro Scarlatti – Concerto grosso G-dur R. 533.8

Allegro | Adagio | Allegro | Adagio | Vivace

Alessandro Scarlatti – Clori vezzosa e bella H. 134

Recytatyw: Clori vezzosa e bella
Aria: Volgi lo sguardo e vedi
Recytatyw: Vivo penando è ver
Aria: Sì, mio ben, sì ancor vorrei

Antonio Caldara – L’Amante povero

Aria: Fatto son della fortuna
Recytatyw: Povertà mi tormenta
Aria: Di gemino nume son vittima

Antonio Caldara – Sonata da camera a due violini D-dur

Preludio. Adagio | Allemande. Allegro spiritoso | Giga. Allegro

Georg Friedrich Haendel – Alma mia! Admeto HWV 22

Georg Friedrich Haendel – Ouverture z opery Admeto HWV 22

Georg Friedrich Haendel – Tu caro, caro sei z opery Sosarme HWV 30

WYKONAWCY

MARTA BOBERSKA SOPRAN

ANETA ŁUKASZEWICZ MEZZOSOPRAN

ZESPÓŁ INSTRUMENTÓW DAWNYCH POLSKIEJ OPERY KRÓLEWSKIEJ CAPELLA REGIA POLONA

KRZYSZTOF GARSTKA KLAWESYN, DYRYGENT

Czas trwania koncertu: ok. 1 h 10 min

Mecenas Opery w Drodze