Godzina 18:00
Kościół Środowisk Twórczych św. Brata Alberta i św. Andrzeja Apostoła, Plac Teatralny 18 w Warszawie
Chór Kameralny przy Polskiej Operze Królewskiej pod dyrekcją Renaty Szczypior, zaprasza na koncert muzyki pasyjnej. W programie wydarzenia znajdują się tradycyjne śpiewy chorałowe oraz dawne polskie pieśni wielkopostne. Autorem opracowania muzycznego koncertu jest śpiewak, badacz średniowiecznych źródeł rękopiśmiennych i dawnej muzyki liturgicznej – Robert Pożarski.
Deus in adiutorum meum intende – O Boże, przyjdź mi z pomocą.
Tymi słowy rozpoczyna się każda z kanonicznych godzin. Tym też wezwaniem rozpocznie się koncert, podczas którego średniowieczne śpiewy liturgiczne oraz renesansowe i wczesnobarokowe pieśni poprowadzą słuchaczy przez historię męki, śmierci i zmartwychwstania Jezusa. Dalej zaś zabrzmi Spowiedź powszednia w surowym opracowaniu czołowego polskiego kompozytora epoki renesansu – Wacława z Szamotuł. Zaraz po niej zostanie wykonana jedna z najdawniejszych polskich pieśni pasyjnych, czyli Żołtarz Jezusów do tekstu Ładysława z Gielniowa. Ta wielozwrotkowa wierszowana refleksja obok Chrystusa przedstawia obraz jego zbolałej Matki, mieszcząc w swej treści rozważania nad Bożą miłością i ludzkim cierpieniem.
Kolejne pieśni nawiązują już bezpośrednio do liturgii Wielkiego Czwartku. Wśród nich arcydzieło XVII-wiecznej polifonii – In Monte Oliveti Mikołaja Zieleńskiego, będące obrazem modlitwy Chrystusa w Ogrójcu. Wielki Piątek wiąże się natomiast ze śmiercią Jezusa i cierpieniem matki bolejącej pod krzyżem. Stabat Mater – przejmujący tekst, który stał się podstawą szeregu genialnych kompozycji na przestrzeni wszystkich epok, zabrzmi w opracowaniu Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego. Druga kompozycja tego twórcy znajdująca się w programie – motet Sepulto Domino – bazuje już na tekście z liturgii godzin Wielkiej Soboty. Pomiędzy wielogłosowymi pieśniami pojawiają się chorałowe Lamentacje Jeremiasza. Są to śpiewy oparte na starotestamentowych tekstach prorockich, które wykorzystywane są podczas Ciemnych Jutrzni, czyli modlitw odprawianych w Wielki Piątek i Wielką Sobotę przed świtem. Całość programu wieńczy XIII-wieczne organum – zwycięskie Surrexit Christus.
PROGRAM
- Deus in adjutorum meum intende – organum dwugłosowe z Collectio cantilenarum (XV w.)
- Powszednia spowiedź: Ach, mój niebieski Panie – Wacław z Szamotuł (1526?-1560?), sł.: Andrzej Trzecieski (1525/1530?-1584)
- Jezusa Judasz przedał – Żołtarz Jezusów, czyli piętnaście rozmyślań o Bożym umęczeniu – Anonim XV -XVI w., sł.: bł. Ładysław z Gielniowa (1440-1505) – I wyd. Kraków 1558
- I Lamentacja Jeremiasza – ton według Antiphonarium Andrzeja Piotrkowczyka, Kraków 1614
- Mikołaj Zieleński – In Monte Oliveti – responsorium, motet przeznaczony na Matutinum na Wielki Czwartek
- Ach nam nędznym grzesznym nasze grzeszenie – z Kancjonału Szymona Krofeya 1586, 4-głosowe opracowanie J. Bertrama (1561)
- II Lamentacja Jeremiasza – ton według Antiphonarium Andrzeja Piotrkowczyka, Kraków 1614
- Grzegorz Gerwazy Gorczycki – Stabat Mater
- Lament świętokrzyski (XV w.) z melodią zrekonstruowaną współcześnie wg Planctus Mariae z Cividale (XIV w.) – oprac. Robert Pożarski
- Krzyżu wierny i wyborny – Anonim (N. Z. Cracoviensis), przekład: Baltazar Opeć (1480/85?-po 1531)
- Oracja Jeremiasza – ton według Antiphonarium Andrzeja Piotrkowczyka, Kraków 1614
- Grzegorz Gerwazy Gorczycki – Sepulto Domini – responsorium, motet przeznaczony na Matutinum Wielkiej Soboty
- Dobrotliwość Pańska (Mądrość Ojca wszechmocnego) – Cyprian Bazylik (1535?-1600?), sł.: Jakub Lubelczyk (1530-1563)
- Dum Transisset Sabbatum – responsorium z procesji rezurekcyjnej wg Pontificale Plocense (XII w.)
- Surrexit Christus – dwugłosowe organum wg Graduale Panien Klarysek z Krakowa (1260)
WYKONAWCY
CHÓR KAMERALNY PRZY POLSKIEJ OPERZE KRÓLEWSKIEJ
ROBERT POŻARSKI KANTOR, OPRACOWANIE MUZYCZNE
RENATA SZCZYPIOR DYRYGENT, PRZYGOTOWANIE CHÓRU
